یکی از صحنههایی که در کار لولهبازکنی زیاد با آن روبهرو میشویم، خانهای است که آب فاضلاب از توالت، حمام یا آشپزخانه بالا زده است.
اولین تصور صاحبخانه معمولاً این است که همان خروجی گرفته و باید همانجا فنر زده شود. این تصور قابل درک است، چون آب دقیقاً از همان نقطه بیرون آمده است. اما همیشه محل بیرون زدن آب، محل اصلی گرفتگی نیست.
چرا ممکن است گرفتگی جای دیگری باشد؟
فاضلاب داخل ساختمان از مسیرهای مختلف به سمت خروجی اصلی حرکت میکند. اگر مسیر اصلی خروج فاضلاب دچار گرفتگی شود و آب نتواند از ساختمان خارج شود، فاضلاب برگشت میکند و خودش را از یکی از خروجیهای داخل خانه نشان میدهد.
در چنین شرایطی ممکن است آب از کفشور حمام، توالت یا حتی آشپزخانه بالا بزند، در حالی که گرفتگی اصلی چند متر دورتر و در مسیر دیگری قرار داشته باشد.
به همین دلیل، جایی که آب بالا میزند، الزاماً جایی نیست که لوله گرفته است.
چرا بعضی خانهها بیشتر با این مشکل روبهرو میشوند؟
ارتفاع خروجیهای فاضلاب نسبت به یکدیگر اهمیت زیادی دارد. معمولاً آب برگشتی از مسیری خارج میشود که ارتفاع پایینتری دارد یا مسیر آن برای برگشت آب آسانتر است.
برای همین ممکن است صاحبخانه بگوید:
«توالت گرفته.»
اما بعد از بررسی مشخص شود که خود توالت مشکل اصلی نیست و فاضلاب از مسیر اصلی ساختمان برگشت کرده است.
قبل از فنر زدن باید چه چیزی بررسی شود؟
در چنین شرایطی بهتر است قبل از اینکه مستقیماً سراغ فنر زدن همان نقطه برویم، رفتار آب و وضعیت سایر خروجیهای فاضلاب بررسی شود.
مثلاً:
- آیا فقط یک خروجی مشکل دارد یا چند خروجی همزمان درگیر شدهاند؟
- وقتی آب آشپزخانه یا حمام مصرف میشود، در توالت چه اتفاقی میافتد؟
- آیا آب بعد از مدتی پایین میرود و دوباره برمیگردد؟
- آیا مشکل فقط داخل یک واحد است یا قسمتهای دیگری از ساختمان هم نشانه مشابه دارند؟
پاسخ این سؤالها میتواند کمک کند مسیر احتمالی گرفتگی بهتر مشخص شود.
یک اشتباه رایج که میتواند هزینه اضافی ایجاد کند
گاهی صاحبخانه اصرار دارد چون آب از توالت یا کفشور حمام بالا زده، همان قسمت باید فنر زده شود.
اما اگر گرفتگی در مسیر اصلی فاضلاب باشد، فنر زدن خروجیای که فقط محل برگشت آب بوده، الزاماً مشکل را برطرف نمیکند.
در واقع ممکن است شما ظاهر مشکل را دیده باشید، نه علت اصلی آن را.
نتیجه
در مشکلات فاضلاب، محل دیده شدن آب همیشه با محل گرفتگی یکی نیست.
تشخیص درست مسیر فاضلاب قبل از فنر زدن اهمیت زیادی دارد. گاهی چیزی که از داخل خانه دیده میشود فقط نتیجه یک گرفتگی در مسیر اصلی است و علت واقعی باید در بخش دیگری از مسیر پیدا شود.
به همین دلیل بهتر است قبل از شروع کار، ابتدا مشخص شود فاضلاب از کجا برگشت میکند و مسیر خروج آن در کدام قسمت دچار مشکل شده است

